Henryk Ludwik Lercel

Henryk Ludwik Lercel urodził się w 1843 roku w Czudcu, niewielkim miasteczku położonym na Ukrainie. Był to czas, gdy jego rodzinny region znajdował się pod panowaniem Imperium Rosyjsskiego, a ludność polska i ukraińska zmagała się z represjami rusyfikacyjnymi. Młody Henryk, jak wielu młodych ludzi z tej części Europy, postanowił podjąć studia, by przygotować się do dalszej drogi życiowej.

W latach przed 1863, Lercel był słuchaczem nauk technicznych, co wskazuje na jego zainteresowania światowym i chęć rozwoju. Jednak historia tamtego okresu nie dała mu spokojnego życia. W 1863 roku wybuchło powstanie styczniowe - druzgoczący bunt narodowy przeciwko carskiej władzy, którego echo brzmiło także w ziemiach ukraińskich.

Lercel niezwłocznie dołączył do oddziałów powstańczych dowodzonych przez Anastazego Mossakowskiego i Franciszka Ksawerego Horodyńskiego. W lipcu 1863 roku brał udział w wyprawie na Radziwiłłów, której celem miało być przewiezienie uzbrojenia na Ukrainę. Akcja zakończyła się niepowodzeniem, a Lercel został ranny i wzięty do niewoli. Jako nagrodę za działalność powstańczą, został zesłany na Syberię, gdzie spędził lata od 1863 do 1869. To doświadczenie kształtujące było nie tylko jego postać, ale i jego późniejsze zaangażowanie w edukacji.

Po powrocie z Syberii Lercel poświęcił resztę życia działalności edukacyjnej. Długoletnio pełnił funkcję dyrektora szkół średnich we Lwowie, miasta bogatego w kulturę i historię, lecz także pełnego dramatów narodowych losów. Jego praca w systemie oświaty była formą dalszego służb dla społeczności - tym razem już pokój i wiedza były jego narzędziem.

Umarł 30 czerwca 1915 roku we Lwowie, miastu, które stało się jego drugą ojczyzną. Został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie, w kwaterze powstańczej - godnym miejscu odpoczynku dla człowieka, który poświęcił życie walkę o niepodległość i edukację swojego narodu.